IEA tarafından yayımlanan Petrol Piyasası Raporu’na göre, küresel petrol arzı, ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının etkisiyle mayıs ayında bir önceki aya göre günlük yaklaşık 600 bin varil azalarak 94 milyon 470 bin varile geriledi. Bu düşüş, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının yaşandığı 28 Şubat dönemine kıyasla günlük yaklaşık 13 milyon 600 bin varil azalışı temsil ediyor.
Mayıs ayında, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışındaki üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile düşerken, OPEC+ dışı ülkelerin günlük arzı 530 bin varil artarak 58 milyon 540 bin varile yükseldi. Bu artışta, biyoyakıt üretimi ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin daha yüksek arzı etkili oldu. Rapor, bu yıl küresel arzda günlük 3,9 milyon varil azalış öngördüğünü belirtiyor.
IEA’nın raporuna göre, küresel petrol arzının bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 3 milyon 900 bin varil azalarak 102 milyon 379 bin varile gerilemesi bekleniyor. OPEC+ üretiminin bu yıl önceki yıla göre günlük yaklaşık 4 milyon 700 bin varil azalışla 42 milyon 120 bin varile düşeceği, OPEC+ dışı üretimin ise günlük yaklaşık 820 bin varil artışla 60 milyon 250 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor.
ABD ve İsrail ile İran arasındaki savaşın etkisiyle kapanan Hürmüz Boğazı’nın ABD-İran geçici anlaşması ile yeniden açılması bekleniyor. Bu durum, kesintilerin ardından arz akışlarında kademeli normalleşmeye ve ihracatın aşamalı olarak yeniden başlamasına yol açabilir. Küresel petrol arzının, Körfez üretimindeki toparlanmaya paralel olarak 2027’de günlük yaklaşık 8 milyon varil artarak 110 milyon 350 bin varile ulaşması öngörülüyor.
IEA, bu projeksiyonların ABD ve İran arasındaki çerçeve anlaşmaya dayandığını ancak Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatların yeniden başlatılmasına ilişkin belirli risklerin bulunduğunu ve bu durumun aşağı yönlü riskleri beraberinde getirdiğini belirtiyor.
Rapora göre, küresel petrol talebindeki artış beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. Yüksek akaryakıt fiyatları ve ürün arzındaki kesintiler nedeniyle nisan ve mayıs aylarında küresel petrol talebinde belirgin bir düşüş yaşandı. Bu durum, yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 azalması ve 2020’den bu yana ilk çeyreklik küresel daralmanın yaşanacağını gösteriyor. Buna göre, küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi bekleniyor.
IEA’nın raporunda, küresel petrol talebinin 2027’de Körfez arzındaki normalleşmeyle birlikte yeniden artacağı ve günlük yaklaşık 2 milyon varil artarak 105 milyon 300 bin varile ulaşması öngörülüyor. Ancak, jeopolitik riskler, ateşkesin sürdürülebilirliği ve küresel ekonomide savaş kaynaklı etkiler nedeniyle 2027 görünümünde belirsizliklerin bulunduğu da raporda vurgulanmaktadır.
