Araştırmacılar, dünya genelindeki uçuş verilerini analiz ederek gökyüzündeki uçakların dağılımını modelledi ve bu verileri kontrolsüz roket gövdesi yeniden giriş kayıtlarıyla karşılaştırdı. **Çalışma, özellikle SpaceX’in Starlink projesi gibi büyük ölçekli uydu yerleşimlerinin bu riski artırdığını** gösteriyor. Uçuş yoğunluğu arttıkça risk de büyüyor. Giderek daha fazla uydu ve roket yörüngeye gönderilirken, aynı zamanda hava trafiği de artıyor. Bu durum, uçakların uzaydan düşen cisimlerle çarpışma ihtimalini yükseltiyor. **Bilim insanları, yoğun hava trafiğinin olduğu bölgelerde, kontrolsüz roket gövdelerinin düşme ihtimalinin yıllık yüzde 0,8 olduğunu belirtiyor.**
Aerospace Corporation’ın verilerine göre, 2021 yılında bir uçağın uzaydan düşen bir cisimle ölümcül şekilde çarpışma ihtimali 100.000’de 1 olarak hesaplanmıştı. Ancak araştırmacılar, yalnızca birkaç gram ağırlığında bir enkaz parçasının bile bir uçağın motoruna veya ön camına çarptığında ciddi zarar verebileceğini belirtiyor. Bu durum, hava sahasının geçici olarak kapatılması ihtimalini de gündeme getiriyor.
Bilim insanları, uzaya gönderilen roket ve uydular için “kontrollü yeniden giriş” sistemine yatırım yapılması gerektiğini vurguluyor. **Mevcut teknolojiler bu yöntemin uygulanmasına olanak sağlasa da, şu anki fırlatmaların yalnızca yüzde 35’inde bu sistem kullanılıyor.** Önlem alınmadığı takdirde, hava sahası otoriteleri önümüzdeki yıllarda giderek daha fazla kontrolsüz uzay enkazıyla mücadele etmek zorunda kalacak. Araştırmacılara göre, uzay faaliyetlerinde güvenliğin artırılması için hükümetlerin ve özel şirketlerin ortak hareket etmesi gerekmektedir. Şu anda yörüngede bulunan 2.300’den fazla roket gövdesi var ve bunlar kontrolsüz şekilde Dünya atmosferine yeniden girecek.
Araştırma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
