Ana sayfa EKONOMİ TÜİK enflasyon sepetindeki ürünleri güncelledi

TÜİK enflasyon sepetindeki ürünleri güncelledi

38
0
TÜİK enflasyon sepetindeki ürünleri güncelledi
TÜİK enflasyon sepetindeki ürünleri güncelledi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülke ortalamasını ifade eden enflasyon sepetindeki ürünler ve ağırlıklarında 415 madde ve 901 madde çeşidi dikkate alacak. Cerrahi maske de günün koşullarının bir gereği olarak enflasyon sepetine eklenen ürünlerden oldu. TÜİK’ten yapılan açıklamaya göre, her yıl fiyat derlenen yerleşim yerleri ve iş yerleri, endeks sepetinde yer alan ürünler ve ağırlıkları ile ürünlerin tanımları güncelleniyor. 2019 yılından itibaren Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan (GİB) iş yerlerine ait ciro verilerinin elde edilmesi ile perakende sektöründe yer alan marketler ve giyim mağazaları için ciro değerleri kullanılarak iş yeri örneklemi yapılıyor. Her yıl aralık ayında en güncel ciro verileri incelenerek, il bazında fiyat derlenen marketler ve giyim mağazaları gözden geçiriliyor. Perakende sektöründe yer alan marketler ve giyim mağazalarının il bazında ciro büyüklükleri esas alınarak tüketicilerin o ilde yoğun olarak tercih ettiği, en çok satış yapan zincir ve yerel firmalardan fiyat derlenmesi amaçlanıyor. 2021 yılında TÜFE’de 81 ilin tamamı ve 225 ilçe kapsamında, 27 bin 980 iş yeri ve 4 bin 274 konuttan (kira), 415 madde, 901 madde çeşidi için her ay yaklaşık 550 bin 632 fiyat derlenecek. Güncellemeye göre, sepete giren maddeler turşu ve sweatshirt (kadın için) oldu. Sepetten çıkan maddeler ise tere, erik, normal buzdolabı (derin donduruculu), karışım kumaşlar ve şofben olarak belirlendi. 2021 yılı TÜFE hesaplamalarında kullanılacak ana grup ağırlıkları da belirlendi. Buna göre, gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 22,77’den yüzde 25,94’e çıkarıldı. Salgın sürecinde önemi artan sağlığın ağırlığı ise yüzde 2,80’den yüzde 3,25’e yükseltildi. Konut, haberleşme, ev eşyası gruplarının ağırlığı artarken, alkollü içecekler ve tütün, giyim ve ayakkabı, eğitim, lokanta ve oteller gibi grupların ağırlığı azaldı. 2020 yılında ortaya çıkan koronavirüs salgını, hane halkı tüketim harcamalarını önemli derecede etkiledi. Salgın sebebiyle tüketim alışkanlıklarında oluşan değişimlerin bir kısmı geçici olurken, bazılarının ise uzun süre devam etmesi öngörülüyor. 2021 yılında da devam etmesi beklenen söz konusu etkilerin TÜFE ağırlıklarına en güncel şekilde yansıtılması için Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (EuroStat) Aralık 2020’de metodolojik kılavuz yayınladı. Koronavirüs salgını döneminde toplum sağlığına risk oluşturmamak için Nisan 2020 itibarıyla TÜİK’in tüm hane halkı anketlerinde yüz yüze görüşme uygulaması, geçici süreyle durduruldu. Bu sebeple TÜFE ağırlıklarının temel veri kaynağı olan, kapsamı gereği farklı bir veri derleme yöntemiyle uygulanması mümkün olmayan hane halkı bütçe anketi, 2020 yılı için tamamlanamadı. 2021 yılı TÜFE ağırlık güncellemesi EuroStat’ın konuya ilişkin kılavuzunda belirtilen yöntemler doğrultusunda hesaplandı. Koronavirüs salgınıyla birlikte hane halkı harcamalarına dahil olan bazı madde çeşitleri (maske gibi), 2021 yılında sepet kapsamına alındı. Cerrahi maske, madde çeşidi olarak “diğer sağlık ürünleri” maddesinin altında yer alıyor. 2021 yılında TÜFE madde sepetinde, “kabartma maddeleri” başlığı altında yer alan “kuru maya” madde çeşidi için tanım değişikliği yapıldı. Daha önce belirli bir gramajda satışa sunulan bir paket kuru hamur mayası fiyatı takip edilirken, alanda tespit edilen gramaj farklılıkları nedeniyle ölçü birimi değiştirildi ve kilogram bazında ürün fiyatı takibine geçildi. Ayrıca, “beyaz peynir”, “sigaralar”, “diğer sağlık ürünleri”, “otomobil (dizel)”, “otomobil (benzinli)” ve “resmi evraklarla ilgili hizmet ücreti” maddelerine ilişkin madde çeşit sayısı değiştirildi ve ağırlıkları güncellendi. Bu değişikliğin sebebi, hane halklarının madde çeşidi düzeyinde değişim gösteren güncel tüketim tercihlerinin detaya yansıtılabilmesi oldu. “Beyaz peynir” tanımının, hane halkları tarafından yaygın olarak tüketilmeye başlanan peynir çeşitlerini de kapsayacak şekilde genişletilmiş olması da bu kapsamda gerçekleştirildi. Ocak 2021 dönemi itibarıyla yayınlanan ortalama madde fiyatlarında söz konusu maddeler için gözlenecek fiyat değişimlerinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekiyor. TÜFE kapsamında fiyat derleme sıklığı piyasadaki fiyat gelişimini yansıtacak şekilde yapılıyor. Fiyat hareketliliği yüksek ürünlerde daha sık aralıklarla fiyat derlemesi söz konusu oluyor. Ay içinde meydana gelebilecek fiyat farklılaşmasının yakalanabilmesi amacıyla taze sebze ve meyve, tüp gaz, LPG, futbol maçına giriş ücreti ile seçilmiş gıda ürünleri haftada 1 kez olmak üzere, ayda 4 defa derleniyor. Sigaralar, benzin-mazot, altın fiyatları (günlük), bunların dışında kalan diğer tüm madde çeşitlerinin fiyatları için ayda iki kez derleme yapılıyor. Tüketicilerin satın aldığı ürünlere ilişkin veriler, çeşitli mali işlemlerin gerçekleştirilebilmesi için ticaret sektöründe faaliyet gösteren firmalarca kayıt altına alınıyor. Son yıllarda birçok ulusal istatistik ofisi, perakende marketler tarafından tutulan bu satış verilerinin TÜFE’de veri kaynağı olarak kullanımı üzerinde çalışıyor. TÜİK’in, barkod (satış) verilerinin TÜFE veri derleme süreçlerine entegre edilmesine yönelik çalışmaları 2018 yılından beri devam ediyor.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here